ఒక సందేహం... ఒక విశ్లేషణ

జీవితంలో మనం ఏమవ్వాలనేది మన విలువలు, మన కలలు, మన ఆలోచనలు నిర్ణయించాలి. పరిస్థితులు మనల్ని ప్రభావితం చేయవచ్చు. మన ప్రయాణాన్ని మార్చవచ్చు. కానీ మనం ఎవరిగా మారాలనేది, ఎలాంటి వ్యక్తిత్వాన్ని నిర్మించుకోవాలనేది చివరికి మన ఎంపికే కావాలి. పరిస్థితుల వల్ల బలవంతంగా తీసుకోవాల్సిన నిర్ణయం కాకూడదు.

ఒక గేయ రచయిత ఇలా అన్నారు:

"నొప్పి లేని నిమిషమేది? జననమైనా, మరణమైనా జీవితాన అడుగు అడుగున...
బ్రతుకు అంటే నిత్య ఘర్షణ."

ఈ పంక్తులు విన్నప్పుడల్లా నా మనసులో ఒక సందేహం మెదిలేది.

"బ్రతుకు అంటే నిత్య ఘర్షణే అయితే, నేను ఎలా ఉండాలో కూడా పరిస్థితులే నిర్ణయిస్తాయా? అలా అయితే నా ఎంపిక, నా స్వేచ్ఛ ఎక్కడుంది?"

కాలక్రమేణా నాకు ఒక విషయం అర్థమైంది. ఈ పంక్తుల ఉద్దేశ్యం మనిషి ఎప్పుడూ ఘర్షణలోనే జీవించాలని చెప్పడం కాదు. జీవితం అంటే సవాళ్లు, మార్పులు, నొప్పి, ఆనందం—ఇవన్నీ కలిసిన ఒక నిరంతర ప్రయాణమని గుర్తు చేయడమే.

నిజానికి, భారతీయ తత్వశాస్త్రం ఈ విషయాన్ని మరింత లోతుగా వివరిస్తుంది.

భగవద్గీత చెబుతుంది: "యోగస్థః కురు కర్మాణి" — అంతరంగ ప్రశాంతతలో నిలిచి నీ కర్తవ్యాన్ని నిర్వర్తించు.

బుద్ధుడు బాధ జీవితం లో భాగమే అని చెప్పాడు. కానీ బాధ నుంచి పారిపోవడం కాదు; బాధతో ఎలా జీవించాలో నేర్చుకోవడమే విముక్తి అని బోధించాడు.

శివ తత్వం కూడా ఇదే సందేశాన్ని ఇస్తుంది. శివుడు తాండవానికి ప్రతీక, అలాగే ధ్యానానికి కూడా ప్రతీక. అంటే మార్పు, ఘర్షణ, ప్రశాంతత—ఈ మూడూ జీవితంలో సహజమైన భాగాలే.

అప్పుడు నాకు అర్థమైంది—పరిస్థితులు మన జీవితాన్ని పరీక్షించవచ్చు, కానీ మన వ్యక్తిత్వాన్ని నిర్ణయించలేవు.

ఘర్షణ బయట ప్రపంచంతో ఉండవచ్చు. కానీ ప్రశాంతత మన అంతరంగంలో ఉండవచ్చు. ఈ రెండూ ఒకేసారి సాధ్యమే.

ఒక పడవ సముద్రంలో ప్రయాణిస్తుంది. సముద్రంలోని అలలు ఎప్పుడూ ఆగవు. కానీ పడవను నడిపే నావికుడు తన సమతుల్యతను కోల్పోకపోతే, అతను తన గమ్యాన్ని చేరుకోగలడు. అలాగే జీవితంలోని సమస్యలు పూర్తిగా మాయమవ్వకపోవచ్చు. కానీ వాటి మధ్య కూడా మన అంతరంగ ప్రశాంతతను కాపాడుకోవడం నేర్చుకోవచ్చు.

అందుకే ఇప్పుడు నేను ఇలా నమ్ముతున్నాను:

పరిస్థితులు నా చుట్టూ ఉన్న ప్రపంచాన్ని మార్చవచ్చు. కానీ నేను ఎవరిగా ఉండాలో నిర్ణయించే హక్కు నాదే. అదే మనిషికి ప్రకృతి ఇచ్చిన గొప్ప స్వేచ్ఛ.

నిజమైన విజయం ప్రపంచంతో పోరాడటంలో కాదు; పోరాటాల మధ్య కూడా మన ప్రశాంతతను, మన విలువలను కోల్పోకుండా జీవించడంలో ఉంది.

— సురేష్ కుమార్ కలిమహంతి

 

ఒక అన్వేషకుని అంతరంగ ప్రయాణం

ఒక అన్వేషకుని అంతరంగ ప్రయాణం

చిన్నప్పటి నుంచే ఒక ప్రశ్న నన్ను ఎప్పుడూ వెంటాడుతూనే ఉంది—**"నిజంగా నాకు ఏమి కావాలి?" (**బహుశా చిన్నప్పటి నుంచి నేను వెతుకుతున్నది సంతోషం కాదు; నా అంతరంగంతో సామరస్యంగా జీవించే ప్రశాంతత)

ఎన్నో సంవత్సరాల పాటు నేను వెతికింది సంతోషమే అని అనుకునేవాడిని. కానీ ఆ సంతోషం ఎక్కడ ఉంది? డబ్బులోనా? పేరు-ప్రఖ్యాతుల్లోనా? మంచి వ్యక్తిగా గుర్తింపు పొందడంలోనా? ఆధ్యాత్మికతలోనా? వాదనల్లో గెలవడంలోనా? "నేనే సరైనవాడిని" అని నిరూపించుకోవడంలోనా? లేక జీవితంలో అందరినీ మించి నిలబడడంలోనా (పోటి తత్వం)? ఈ ప్రశ్నకు సమాధానం కోసం నా అన్వేషణ ఇంకా కొనసాగుతూనే ఉంది.

నా జీవితంలో ఒక విచిత్రమైన విషయం ఏమిటంటే, చాలా మంది తమ మనసులోని భారాలను నాతో పంచుకోవడానికి ఇష్టపడతారు. వారి బాధలు, కష్టాలు, నిరాశలు, అవసరాలు, అసంతృప్తులు, ఆందోళనలు, సందేహాలు—ఇవే ఎక్కువగా మా సంభాషణల్లో చోటు చేసుకుంటాయి. ఆనందమైన, ఉత్సాహభరితమైన సంభాషణలు చాలా అరుదుగా జరుగుతాయి. కొన్నిసార్లు ప్రేమకు, అనుబంధానికి మధ్య ఈ మనసులోని భారాలే వారధిగా మారిపోయాయని అనిపిస్తుంది.

వారి బాధలను విన్నప్పుడల్లా, ఆ భారాల నుంచి వారిని బయటకు తీసుకురావాలని ప్రయత్నించేవాడిని. వారికి తోడుగా నిలవాలని, ధైర్యం చెప్పాలని, నా అనుభవం ద్వారా నేర్చుకున్న పాఠాలను పంచాలని ఎప్పుడూ భావించేవాడిని. ఎందుకంటే నా జీవితంలో ఇలాంటి పరిస్థితులు ఎదురైనప్పుడు నాకు దారి చూపించిన వారు ఎవరూ లేరు. నేను అనుభవాల ద్వారా నేర్చుకున్నది ఇతరులకు ఉపయోగపడుతుందని నమ్మేవాడిని.

కానీ కాలక్రమేణా ఒక గొప్ప సత్యం నాకు అర్థమైంది. చాలా మందికి సలహాలు అవసరం ఉండవు. వారికి తమ బాధను ఎవరో ఒకరు శ్రద్ధగా వినడం, అర్థం చేసుకోవడం చాలు. చాలాసార్లు మనం ఇవ్వాలనుకునేది కాదు, వారికి నిజంగా కావలసింది వేరేదిగా ఉంటుంది.

ఈ విషయాన్ని గ్రహించిన తర్వాత, నేను కూడా నా జీవితంలో ఇదే పొరపాటు చేశానేమో అనిపించింది. పరమేశ్వరుడు నాకు ఎంతో ఇచ్చాడు—మంచి కుటుంబం, జీవితం, అనుభవాలు, అవకాశాలు. ఇవన్నీ ఆయన ప్రసాదమే. అయినప్పటికీ నా మనసులో ఎప్పుడూ ఏదో అసంపూర్ణత మిగిలిపోయేది. నాకు లభించిన వరాలను ఆస్వాదించడం కంటే, ఇంకా లేని వాటిపైనే నా దృష్టి ఎక్కువగా ఉండేది.

కొన్నిసార్లు ఈ సమాజాన్ని చూస్తే అభద్రతా భావం, అనవసరమైన శత్రుత్వం, ద్వేషం, అసంబద్ధమైన వాదనలు, తమది కాని విషయాలపై యాజమాన్య భావం, గుర్తింపు కోసం జరిగే పోటీ—ఇవన్నీ ఎక్కువగా కనిపిస్తాయి.

ఇవన్నీ చూస్తుంటే, "నేను నిజంగా ఈ వాతావరణానికి చెందినవాడినేనా?" అనే ప్రశ్న నా మనసులో కలుగుతుంది. నా ఆలోచనలు, నా విలువలు, నా జీవన దృక్పథం ఈ ప్రపంచంతో కొన్నిసార్లు సరిపోవడం లేదేమో అనిపిస్తుంది.

మనుషులు ఒకరినొకరు అర్థం చేసుకోవడం కంటే గెలవాలని; ప్రేమించడం కంటే ఆధిపత్యం చెలాయించాలని; సత్యాన్ని వెతకడం కంటే తమ అభిప్రాయమే నిజమని నిరూపించాలని ఎక్కువగా ప్రయత్నిస్తున్నట్లు అనిపిస్తుంది.

బహుశా సమస్య సమాజంలో మాత్రమే కాదు, నాలో కూడా కాదు. ప్రతి మనిషి తన జీవిత ప్రయాణంలో వేర్వేరు దశలో ఉంటాడు. అయినప్పటికీ, ఇలాంటి అనుభవాలు నన్ను ఒక ప్రశ్న అడిగేలా చేస్తాయి—**"నేను నిజంగా ఎక్కడికి చెందినవాడిని? నా జీవిత ఉద్దేశ్యం ఏమిటి?"**

బహుశా నేను వెతుకుతున్నది ఒక స్థలం కాదు; ఒక మనస్థితి. ద్వేషం, అహంకారం, పోటీకి అతీతంగా ప్రేమ, కరుణ, ప్రశాంతత, పరస్పర గౌరవం నిండిన జీవన విధానమే నేను వెతుకుతున్నది కావచ్చు.

ఇప్పుడు నాకు నెమ్మదిగా ఒక విషయం అర్థమవుతోంది. నిజమైన సంతోషం డబ్బులో, పేరులో, గుర్తింపులో లేదా ఇతరుల ప్రశంసల్లో ఉండకపోవచ్చు. అలాగే, ప్రతి వాదనలో గెలవడంలో లేదా ప్రతి ఒక్కరికి మనమే సరైందని నిరూపించడంలో కూడా ఉండకపోవచ్చు. అది మనకు ఇప్పటికే లభించిన జీవితాన్ని కృతజ్ఞతతో స్వీకరించడంలో, మన అసంపూర్ణతను అర్థం చేసుకోవడంలో, ప్రతి అనుభవాన్ని ఒక గురువుగా భావించడంలో ఉండవచ్చు.

ఈ ప్రయాణం ఇంకా ముగియలేదు. నేను అన్ని సమాధానాలు తెలుసుకున్న వ్యక్తిని కాదు. ఇంకా వెతుకుతున్న యాత్రికుడిని మాత్రమే. కానీ ఒక విషయం మాత్రం ఇప్పుడు గట్టిగా నమ్ముతున్నాను—మనం వెతుకుతున్న శాంతి బయట ఎక్కడో లేదు; అది మనలోనే ఉంది. దానిని గుర్తించడం, అంగీకరించడం, దానితో ఏకమై జీవించడం నేర్చుకోవడమే అసలు జీవన ప్రయాణం.

"బయట ప్రపంచాన్ని జయించడం గొప్ప విజయం కావచ్చు. కానీ తన మనసును అర్థం చేసుకొని, తనలోని ప్రశాంతతను కనుగొనడం జీవితం ఇచ్చే అత్యున్నత విజయం."

— సురేష్ కుమార్ కలిమహంతి